برای نخستین بار در كشور دستورالعمل بهسازی لرزهای ساختمانهای مسكونی متداول با رویكردی جدید و مطابق با شرایط بومی كشور تدوین شد.
با توجه به
ساخت وسازهای ناهمگون با وضعیت لرزه خیزی شهر تهران و همچنین جمعیت ساكن در این
شهر، در صورت وقوع زلزله شدید یا متوسط، وقوع بحران در شهر تهران و به تبع آن كل
كشور دور از انتظار نیست. بنابراین نیاز مبرم به بهسازی و مقاومسازی بافت شهری
تهران كاملا محسوس است.
تجربه بهسازی
لرزهای ساختمانهای موجود در چند سال اخیر، بیانگر این مطلب است كه متاسفانه اتكا
به روشهای مقاومسازی موجود كه اغلب وارداتی بوده و به صورت ترجمه به ادبیات فنی
كشور اضافه شده است، از آنجا كه نیازمند صرف هزینه قابل توجه و نامتناسب با شرایط
اقتصادی عامه مردم و همچنین صرف مدت زمان طولانی برای انجام مطالعات و اجرای طرح
است، نمی تواند پاسخگوی حجم انبوه نیازهای مدیریت شهری در بحث كاهش خطرپذیر لرزه ای
باشد.
مازیار حسینی
رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران در اینباره گفت: مطالعات نشان میدهد
كه بسیاری از ساختمانهایی كه در طول ۳۰سال گذشته ساخته شدهاند
را میتوان با ارایه مجموعهای از تمهیدات فنی ساده تجویزی و بدون نیاز به محاسبات
و آزمایشات پیچیده با صرف هزینه قابل قبول از آستانه فروریزش آنی در زلزله رهایی
بخشید.
وی افزود: این
امر به عنوان یك اقدام اساسی و راهگشا در زمینه پیشگیری و كاهش خطر پذیری لرزه ایی
شهر تهران و حفظ جان شهروندان در قالب طرح تهیه دستورالعمل طرح بهسازی نسبی لرزهای
ساختمانهای متداول شهر تهران از سال ۱۳۸۶در دستور كار سازمان پیشگیری
مدیریت بحران شهر تهران قرار گرفت.
حسینی خاطر
نشان كرد: در این راستا با بهرهگیری از توان فنی شركتهای مشاور ذی صلاح نسبت به
انجام مطالعات وضع موجود ساختمانهای مسكونی متداول شهر تهران، مطالعات آماری وضعیت
اقتصادی - اجتماعی ساكنان این ساختمان ها، انجام مطالعات تحلیلی ساختمانهای آسیب
پذیر و همچنین انجام مطالعات آزمایشگاهی مختلف از جمله آزمایش بررسی رفتار ساختمانهای
متداول در زلزله و سنجش تاثیر اجرای طرحهای بهسازی نسبی لرزهای بر رفتار آنها و
نیز ارزیابی كارائی روشهای مقاومسازی ساده دیوارهای آجری، با همكاری مراكز علمی
معتبر از جمله دانشگاه صنعتی شریف و دانشكده فنی دانشگاه تهران اقدام شد كه از اهم
فعالیتهای انجام گرفته در این زمینه به شمار می رود.
وی گفت:
همچنین بمنظور ارزیابی عملیاتی بودن طرحهای ارائه شده و نیز برآورد میزان هزینههای
مترتب با اجرای این طرح در ساختمانهای مسكونی متداول، چند ساختمان در شهر تهران
به صورت نمونه با استفاده از دستورالعمل حاصل مقاومسازی شد كه نتیجه آن موید موفقیت
در دستیابی به اهداف طرح كه همان ارتقاء سطح عملكرد لرزهای ساختمان با صرف هزینه
و زمان قابل قبول است، میباشد.
حسینی با بیان
اینكه پس از گذشت نزدیك به سه سال نسخه نهایی دستورالعمل بهسازی نسبی لرزهای
ساختمانهای متداول شهر تهران جهت سیر مراحل تصویب آماده شده است، به تجربه تلخ
زلزلههای گذشته ایران اشاره كرد و گفت :
در بیشتر این
زلزله ها، ساختمانها با همان تكانهای اول به شدت تخریب شدهاند و از این رو سطح
تلفات و شمار مجروحان در زلزلههای كشور بسیار بالاست. در حالی كه با استفاده از
دستورالعمل بهسازی نسبی لرزهای ساختمان های متداول شهر تهران، میتوان با صرف هزینه
قابل تحمل برای عامه مردم، این شیوه مقاومسازی را در ساختمانهای مسكونی عملی كرد.
وی افزود:
انتظار میرود با برنامه ریزی و اتخاذ تصمیمات مدیریتی برای اجرای فراگیر این طرح
كه به عنوان یك ركن اساسی در تدوین برنامه كاهش خطر پذیری لرزهای شهر تهران محسوب
میشود، در مدت زمان كمتر از ۱۰سال بتوان مقاومت لرزهای
تعداد قابل ملاحظهای از ساختمانهای مسكونی شهر تهران را ارتقاء بخشید.
رئیس سازمان
پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران در پایان گفت: از ویژگی های منحصر به فرد
دستورالعمل بهسازی نسبی لرزهای در مقایسه با سایر دستورالعملها و آئین نامههای
مشابه میتوان به سادگی و قابلیت به كاربردن آن توسط مهندسان عمران و معمار جوان،
اختصار و سهولت در اجرا، بومی بودن و مطابقت نزدیك با وضعیت بافتهای مسكونی در
كشور و همچنین ارائه راهكارهای مقاومسازی به صورت تجویزی به جای روشهای پرهزینه
و زمان بر و البته دقیق، اجتهادی و تحلیلی اشاره كرد.